Formaldehyde là gì? Ứng dụng trong cuộc sống hiện nay?

Formaldehyde hay còn tên gọi khác là Formol là hợp chất hóa học được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Tuy nhiên đối với nhiều người hợp chất này nghe vẫn còn khá xa lạ. Vậy Formaldehyde là gì? Hợp chất này có ứng dụng gì trong đời sống và ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe con người? Còn Môi trường Phong Việt tìm hiểu ở bài viết dưới đây nhé!

Formaldehyde là gì?

Formaldehyde là một hợp chất hữu cơ có nhiều tên gọi khác nhau như: formol, fomanđêhit, methylene oxide, methyl aldehyde, metana,… Đây là một chất khí không màu, có mùi hăng, dễ bay hơi và dễ cháy ở nhiệt độ thường. Formaldehyde là anđehit đơn giản nhất và được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau.

Công thức hóa học: CH2O

Tìm hiểu khái niệm Formaldehyde là gì?

Tính chất của Formaldehyde

Formaldehyde có những tính chất vật lý và tính chất hóa học đặc trưng như sau:

Tính chất vật lý của Formaldehyde

Tính chất vật lý đặc trưng của Formaldehyde:

– Trạng thái: Chất khí ở nhiệt độ thường

– Màu sắc: Không màu

– Mùi: Hăng, khó chịu

– Khối lượng riêng: 0,815 g/cm³

– Điểm sôi: -19 °C

– Điểm nóng chảy: -92 °C

– Độ hòa tan: Dễ hòa tan trong nước, aceton

Tính chất hóa học của Formaldehyde

Hợp chất Formaldehyde cũng có các tính chất hóa học chung của các anđehit như:

– Phản ứng cộng với hiđro halogenua: CH2O + HCl → CH3CHO

– Phản ứng cộng với axit hữu cơ: CH2O + CH3COOH → CH3COOCH2

– Phản ứng cộng với rượu: CH2O + CH3OH → CH3OCH2OH

Formaldehyde cũng có ái lực điện tử electrophin nên có thể tham gia vào các phản ứng thế thơm ái lực điện tử với các hợp chất thơm và phản ứng cộng ái lực điện tử với anken.

Tính chất lý hoá đặc trưng của hợp chất Formaldehyde

Nguồn gốc của formaldehyde

Formaldehyde là hợp chất dễ dàng tìm thấy trong khí quyển Trái Đất do sự phân hủy của các chất hữu cơ trong không khí. Ngoài ra, nó còn có trong các chùm sao chổi và các tiểu hành tinh.

– Trong tự nhiên, Formaldehyde tồn tại sẵn trong nhiều loại thực vật và động vật như: táo, cà chua, lê, dứa, huyết, nước bọt,… Ngoài ra, nó còn được tạo ra từ sự cháy của các vật liệu chứa cacbon như: khói động cơ, khói thuốc lá, khói đốt gỗ, khí hóa lỏng (gas), dầu,…

– Ở dạng nhân tạo, Formaldehyde được tìm thấy trong nhiều sản phẩm tiêu dùng như: gỗ dán, ván MDF, sơn, keo, khăn giấy, giấy vệ sinh, dung dịch sát trùng, chất tẩy rửa,… với liều lượng phù hợp để không ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng.

Formaldehyde dễ dàng tìm thấy trong tự nhiên

Quy trình sản xuất formaldehyde

Trong công nghiệp, Formaldehyde được tạo ra từ quá trình oxy hóa methanol ở điều kiện 250 độ C với chất xúc tác là bạc kim loại, hỗn hợp của sắt oxide với molypden và vanadi. Phản ứng oxy hóa methanol diễn ra theo phương trình hóa học sau:

2CH3OH + O2 → 2CH2O + 2H2O

Đặc biệt với phương pháp điều chế Formaldehyde sử dụng chẩt xúc tác là gốc bạc thì điều kiện nhiệt độ phải lớn hơn 650 độ C. Say khi diễn ra phản ứng oxy hóa methanol như trên là phản ứng khử hydro.

Phương trình phản ứng: CH3OH → CH2O + H2

Ở quy mô sản xuất nhỏ, Formaldehyde có thể điều chế bằng phương pháp oxy hóa acetaldehyde.

Quy trình sản xuất Formaldehyde phổ biến nhất hiện nay

Ứng dụng của Formaldehyde

Formaldehyde là một chất hóa học có nhiều ứng dụng trong đời sống như:

– Trong công nghiệp sản xuất: Formaldehyde là thành phần không thể thiếu để sản xuất ra các loại keo, chế tạo gỗ, sản xuất vải, giấy, sơn, thuốc nhuộm tóc cũng như làm chất tiệt trùng, thuốc trừ sâu nông nghiệp,…

– Trong công nghiệp bảo quản: Formaldehyde phản ứng với protein có trong một loại thực phẩm giúp ngăn chặn tình trạng thối rữa, ôi thiu và kéo dài thời gian bảo quản cho thực phẩm.

– Trong phòng thí nghiệm: Đây là dung môi có tính khử tốt giúp bảo vệ các mẫu thí nghiệm, ướp xác hoặc bảo quản vacxin. Ngoài ra Formaldehyde còn được dùng làm chất tẩy rửa, chất sát trùng,…

– Trong y tế:  Formaldehyde có trong thành phần của một số loại thuốc giúp điều trị mồ hôi chân hoặc khử mùi cho cơ thể.

Formaldehyde có ứng dụng phổ biến trong đời sống

Ảnh hưởng của Formaldehyde đến sức khỏe con người

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Formaldehyde thuộc danh sách những chất độc hại tác động xấu đến sức khỏe con người nếu không sử dụng với liều lượng hợp lý. Trong trường hợp bạn tiếp xúc với formaldehyde ở nồng độ cao có thể gây ra các triệu chứng như: kích ứng mắt, mũi, họng, ho, khó thở, nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn mửa, đau nhức cơ, mệt mỏi,…

Đặc biệt, nếu cơ thể tiếp xúc với formaldehyde trong thời gian dài có thể gây ra các bệnh lý nghiêm trọng hơn như: ung thư mũi, ung thư phổi, hen suyễn, viêm mũi dị ứng, viêm da tiếp xúc,… Do đó, để bảo vệ bản thân trước các tác hại của Formaldehyde, bạn cần sử dụng các biện pháp bảo hộ lao động thích hợp khi tiếp xúc với hợp chất độc hại này như: đeo khẩu trang, găng tay,…

Formaldehyde có tác động tiêu cực đến sức khỏe con người

Trên đây là toàn bộ thông tin về khái niệm Formaldehyde là gì cùng ứng dụng thực tế và ảnh hưởng của nó đến sức khỏe người dùng. Hy vọng bài viết này của Môi trường Phong Việt đã cung cấp cho bạn nhiều thông tin quan trọng và hữu ích về loại hoá chất được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực công nghiệp này nhé!

Nguồn: Môi Trường Phong Việt